David, een maker in de maak

IMG_0079

 

 

Stoere gebouwen, prachtig uitzicht over het water en de voedseltuin. Je merkt het aan alles: M4H is een broedplaats voor creativiteit. Tussen al die nieuwe dynamiek en bedrijvigheid spreken we David uit Bospolder-Tussendijken. Hij heeft een werkervaringsplek bij Ebami Tom, een jonge ondernemende architect die met zijn bedrijf FairDesignPlein/Madein4Havens deel uitmaakt van het netwerk West Practice.

 

West Practice is een initiatief om een verbinding te maken tussen Bospolder-Tussendijken en M4H. En dat is nodig. Met maar dertien banen per honderd inwoners is het geen verrassing dat veel van hen zonder werk zitten. Binnen het netwerk van West Practice kunnen mensen hun eigen route van wijk naar werk uitstippelen, door wijkleerroutes te volgen. Bij innovatieve bedrijven in de wijk kunnen mensen – van jong tot oud – cursussen, workshops, stages, werkervaringstrajecten en banen vinden. David doorloopt zo’n route. Bevlogen vertelt hij zijn verhaal en legt ondertussen ook uit hoe de laser- en 3d-printers werken, in het lab van Madein4Havens. Hoe kwam David op deze plek terecht?

 

Ervaringen een plek geven

‘Vorig jaar kwam ik met stichting Ontmoeting in contact. Vanaf dat moment is mijn herstel van een moeilijke periode begonnen.’ Hoe dan? ‘Ik kreeg psychische hulp om mijn verleden te kunnen verwerken. Ontmoeting hielp ook bij het vinden van een kamer en een zinvolle dagbesteding. Ze vroegen of ik interesse had om mijn levensverhaal te vertellen bij Straatwandelingen. Achteraf bleek dat een vorm van zelftherapie en ik kon beschadigingen die ik eerder in mijn leven heb opgelopen eindelijk een plek geven.’

 

Leerroute

David vertelt verder over hoe hij de route in de wijk vervolgde: ‘Ik werd in contact gebracht met Schiezicht waar ik als schoonmaker begon. Dat groeide uit tot een rol als gastheer en kok. Heel leuk om te doen! Maar mijn grote droom is om als dtp’er en vormgever aan de slag te gaan. Bij De Hoop, afkickkliniek, heb ik eerder al een grafische opleiding gevolgd en deed klussen als dtp’er. Daarna volgde ik het grafisch lyceum en moest een werkervaringsplek vinden. Dat lukte helaas niet, waardoor ik met de opleiding moest stoppen. Nog steeds zoek ik naar de juiste plek, zodat ik die opleiding kan afmaken.’

 

Re-integratie

‘Bij Ebami Tom deed een groep studenten onderzoek naar re-integratie van langdurig werklozen. Vanuit mijn ervaring kon ik daarover meepraten, want ik loop al lang tegen allerlei dingen aan. Zo kon ik eerder aan de slag bij Studio Delfshaven, alleen heb ik geen eigen computer. Ook deed ik een korte opleiding met baangarantie, maar dat bleek een wassen neus. Een re-integratie traject kost enorm veel geld. Als er echt naar mensen geluisterd wordt, kan er veel geld worden bespaard. Het liefst maak ik mijn opleiding af, dat zeg ik al heel lang. Maar gelukkig kan ik inmiddels mijn ervaringen en ideeën inzetten als ervaringsdeskundige.’

 

Verder helpen

Heb je nu de juiste plek gevonden? ‘Het lijkt er wel op. Ik werk met een laserprinter en over een tijdje ook met de 3-d printer. Af en toe ontwerp ik een logo. Binnenkort komt iemand van het grafisch lyceum hier workshops geven, dan kan ik meedoen. Ik hoorde laatst dat Ebami mij echt niet kwijt wil. Dat was goed om te horen. Stap voor stap kom ik dus steeds dichterbij de werkervaringsplek die ik al lang voor ogen heb. Een plek waar ik met Illustrator en Indesign aan de slag kan en met mensen die er zijn om mij weer een stukje verder te helpen.’

 

Met dank aan: Mark van Naamen

Oorspronkelijk gepubliceerd op de website: www.Bospolder-Tussendijken.nl

Ode aan de dakloze oude man

 

Proloog –

Wie – zei de gek – doet er nooit iets doms?

 

I

Ik vertel mensen dat ik graag werk met mensen die ‘anders’ zijn en dat ik dat het liefst doe via schrijven of het maken van muziek. Soms vinden mensen mij daarom een wat vreemd, bozig, onbereikbaar en hyperactief vrouwtje. Een beetje gek ook. Of: grenzeloos. In feite gaat mijn werk over het maken van verbinding met een andere kant. Je weet wel yin van yang.

 

Intermezzo

Rumi zei: ‘Elke seconde vernieuwt de wereld. We zien slechts de schijn die hetzelfde blijft en missen daardoor de vernieuwing.’

 

En Elbert Hubbard zei: ‘Ieder mens is elke dag minstens 5 minuten lang een dwaas. Wijsheid bestaat eruit die grens niet te overschrijden.’

 

II

Het is goed om te weten dat er in ieder mens een gek schuilt. Een grenzeloos persoon. Begrip opbrengen betekent niet dat je iets goedkeurt of dat je zelf zo wordt.

Vannacht droomde ik over verbranding. Telkens stapte ik weer bewust in het vuur. Ik wilde zo graag transformeren.

 

Epiloog

Vernieuw jezelf, vernieuw de wereld.

Stil zijn zegt zo veel. Maar de verbinding nog meer. Laten we het contact herstellen. Ook met de gek en de dakloze oude man.

 

— Madelon —

 

Foto: Jaap van den Beukel

Van moet naar moed en vice versa ☺ Vrouw zoekt werk

De afgelopen dagen voelde ik een hoop onrust in mijn lijf. Ik wist dat mijn mailbox vol zat met ideeën en probeerde de beantwoording ervan uit te stellen. Tot ik het ineens weer doorhad: ik was moed aan het verzamelen. Moed om keuzes te maken en moed om op zoek te gaan naar betaald werk. Want tot nu toe ging dat vanzelf. Het kost me steeds meer energie. Tijd om in de actie te gaan dus!

 

Een betere wereld

Een paar jaar geleden heb ik mezelf plechtig beloofd dat ik zoveel mogelijk goede en mooie dingen doe. Dingen die bijdragen aan een betere wereld. Maar er is zoveel werk aan de winkel, dat ik ook daarin moet kiezen. Ik vind namelijk heel veel leuk en zie overal iets positiefs in. Daarnaast help ik mensen graag. Ik heb echter, zoals iedereen, ook maar 24 uren in een dag. En energie die op kan gaan. Bovendien, en dat is voor nu het belangrijkste, moet er ook gewoon brood op de plank komen.

Van moet naar moed

Als ik juist drukke dagen heb – met tekstopdrachten, workshops en leuke en bijzondere afspraken met mensen – heb ik weinig tijd om mijn mail en to-do-lijstjes te bekijken. Daar stapelt zich dan van alles op. En de keuzes waar ik moed voor nodig heb stel ik duidelijk uit. Mijzelf ECHT tonen in de buitenwereld blijft moeilijk. Risico nemen, kwetsbaarheid tonen… De te maken keuzes zitten echter wel steeds in mijn hoofd. Van moet naar moed en omgekeerd. Sommige dingen moeten. Het voelt altijd aan als schipperen.

Opgeruimd gevoel

Gelukkig word ik er steeds een klein beetje beter in. Af en toe kan ik de moed verzamelen om iemand te bellen. Het onrustige gevoel wordt minder. Ik krijg weer vertrouwen. Dan installeer ik mezelf met een diepe zucht achter mijn laptop. Dan hak ik knopen door. Maak keuzes. Laat anderen weten wat deze keuzes zijn. Plan werkafspraken in en zeg funafspraken af. Zo schep ik helderheid voor mezelf. En voor de mensen om me heen. Ik geniet van de rust en het opgeruimde gevoel dat daarop volgt. Voor morgen staat er een afspraak met een potentiële opdrachtgever…

 

 

 

Rita

Ooit mocht ik een kijkje in haar appartement nemen. Zelf woonde ik nog niet in het complex, maar wilde dat graag. Op het moment dat ik vanaf de straat in gedachten naar boven tuurde, schreeuwde ze hard in mijn oor. Na wat aandringen ging ik met haar mee. Achteraf was ik haar dankbaar. ‘Kom maar eens een kop koffie drinken als je hier komt wonen’ zei ze toen. De buurvrouw in spé.

Eenmaal flatgenoot, begon ik haar te ontlopen. Omdat ze spuwt en hard schreeuwt dus. En soms doet ze haar gebit niet in. Als ze in haar pyjama over de galerij loopt vind ik dat ergens wel leuk, maar vooral ook gênant. In de lift met haar voel ik mij ongemakkelijk; vooral als ik haar speeksel op mijn wang voel. En omdat ze dan altijd vraagt of ik koffie kom drinken. Andere buren zochten haar op toen ze haar heup gebroken had en in het ziekenhuis lag.

 Ik had willen gaan. Echt. Maar ik durfde niet.

De jaren verstrijken. Dan gaat op een zaterdag de deurbel. Twee mannen uit de buurt vergezellen de buurvrouw. Ze komt ontredderd over. De sleutel van Rita’s voordeur past niet meer. ‘Kan zij hier even wachten en bellen?’ En dan zit je ineens met elkaar aan tafel. De plek waar gegeten en gelachen wordt. Een stuk hout, maar aan dit oppervlak speelt zich een heel leven af. En soms ook onverwachte ontmoetingen.

Druk en zenuwachtig schuift ze heen en weer. Ze praat hard, in korte zinnen. Wit schuim vormt zich rond haar mondhoeken. Met een glaasje water – jas nog aan – vertelt ze over haar leven als wijkverpleegster, haar zorgen, haar eenzaamheid. De spanning rondom deze gebeurtenis lijkt groot. We bellen nogmaals met de woningbouwvereniging: ‘Ja, ik ben bijna 80 en ik moet mijn medicijnen innemen. Ik moet NU echt naar binnen.’

Wachtend op de slotenmaker, luister ik verder naar haar verhaal. De tafel kraakt terwijl zij haar verhaal vervolgt. Soep wil ze niet, omdat ze zich bezwaard voelt. Ik vind het onverwacht heel gezellig. Zo hoort het toch te zijn bedenk ik mij. Met buren. Ook, of misschien juist in de grote stad. Rita wil weten wanneer ik jarig ben.

De bel.

Rita springt op en omhelst me. De volgende dag zie ik een envelopje met vijf euro erin onder mijn deur geschoven. Op het kaartje staan de woorden: ‘Koop er maar iets leuks voor.’ Van Rita.

 

Profiel van mijn inbreker

Je bent een echte nachtbraker. Het tijdsip van de inbraak schat ik namelijk in op 4 uur ’s nachts. Subtiliteit is niet je sterkste kant. Ik denk eigenlijk dat je ook in het dagelijkse leven ‘lomp’ genoemd wordt. Die baksteen die je wierp is namelijk wel erg groot. Mijn buurman was er serieus van onder de indruk. Heb jij ook collega’s die subtieler te werk gaan? Of bestaan die gewoonweg niet in jouw vakgebied? Ja, zeg, ik ben gewoon ff benieuwd.

Natuurlijk heb je ook positieve kenmerken. Gelukkig maar. Aantrekkelijk zijn jouw enorme spierballen, of  jouw fysieke kracht bedoel ik. Dat weet ik omdat die baksteen ook nog een gat in de deur heeft geslagen. Dat zou een scharminkel echt nooit kunnen. Ja, daar houd ik wel van, dat vind ik heel mannelijk zeg maar.

Kamperen is niet voor je weggelegd. Die geweldige jerrycan en het maanvormige tentje liet je liggen. Je weet niet wat je mist joh. Onbegrijpelijk. Dus ja, weinig avontuurlijk... Gelukkig heb je voldoende inboedel voor je huis. Dus dat heb je goed voor elkaar. Of heb je gewoon geen smaak? Dat kan natuurlijk ook. Al mijn tweedehands spullen van de kofferbakverkoop staan namelijk nog netjes in de doos. Zelfs die designlamp heb je laten liggen. Je bent duidelijk te lui om even iets te solderen.

Van honden houd je niet. Of je hebt er geen kijk op. Het pak hondenvoer ter waarde van 50 euro heb je laten staan. Dat had je toch kunnen verkopen? Ben je misschien niet zo slim? Mijn TomTom ligt ook nog gewoon onder mijn stoel. Niet zo slim dus… Oh, wacht. Je hebt gewoon kapsones. Alleen het allernieuwste is goed genoeg voor je. Nou, hij doet het nog prima hoor.

Ik zou echt nooit jouw vriendin willen zijn, want je geeft weinig cadeautjes. Vrouwen houden van tasjes en sjaaltjes hoor. Zag je die mooie schaal vol vrouwenspulletjes niet staan? Nu ik er zo over nadenk heb je erg weinig verantwoordelijkheidsgevoel. Aan de toekomst van een ander denk je niet. Je kan toch niet zomaar iemand met 180 euro schade opzadelen. En weet je wat een gedoe het is om al dat glas op te ruimen?

Wil je voortaan uit mijn auto blijven alsjeblieft. Je kunt ook naar me toe komen als je iets wilt hebben. Of als er iets niet duidelijk is. Ik ben best bereid dingen weg te geven. En trouwens, je hebt mijn vraag nog steeds niet beantwoord. Waarom gooide je precies die baksteen door mijn autoraam?

Paula

De bezoekers bij deze voorziening van Pameijer drinken koffie en staren voor zich uit. Kwetsbaar. Ontwapenend. Ieder voor zich, verzonken in een eigen wereld. Dat schijnt kenmerkend te zijn voor mensen met een verstandelijke beperking. Ik houd overigens niet van dat  woord ‘beperkt’. Liever benoem ik de kwaliteiten van mensen.

Als ik die kwaliteit wil beschrijven dan kom ik uit bij iets in de trant van ‘gevoelsmatig intelligent’. Het vernuft van iemand die op een natuurlijke en gevoelsmatige manier communiceert. Direct en in het NU. Dat intrigeert me. Daar wil ik dichterbij komen. Verder kijken dan de gemiddelde mens. Precies om die reden heb ik het levensverhaal van Paula opgetekend en ben ik met haar het proces aangegaan. 

Met bewondering en plezier kijk ik terug op de gesprekken met Paula. Altijd weer ging ik opgewekt bij haar vandaan. Een vrouw met humor en een enorm doorzettingsvermogen. Paula antwoordde geheel op eigen wijze over haarzelf en haar verleden. Soms werden dezelfde gebeurtenissen vaker door Paula benoemd, telkens een beetje anders…

Na enkele ontmoetingen werd Paula opgenomen in het ziekenhuis. Een groot tumor in haar hoofd werd operatief verwijderd. Gelukkig knapte zij na de operatie vrij vlot weer op. De gesprekken bleken toen echter een te grote opgave geworden. Haar geheugen liet het afweten. Met foto’s en de hulp van haar partner en haar zwager maakten we een deel van de puzzel compleet.

In verband met privacy overwegingen kan het boekje niet worden gedownload. Meer info? Kijk op de website van het project Deel je leven of stuur mij even een mailtje. 

 

De helden uit mijn columns

Het is de kwakkelzomer van 2012. Maar droog is het voor de verandering wel. Gelukkig, want op het programma staat ook een barbecue. Ik ben te gast bij een Beschermd Wonen voorziening van Pameijer in Rotterdam-Zuid. De voorziening wordt vooruitstrevend genoemd. Ik hoor woorden als ‘creativiteit’, ‘gelijkwaardigheid’ en de dakloze medemens als ‘klant’. Dat doet me goed. De mens centraal, niet het instituut of de regels. Vanavond lees ik hier mijn columns voor.

Ik geloof in hoogwaardige ontmoetingen.

Daarover gaan mijn columns. Ontmoetingen in het nu. Aandacht voor het onbekende. Liefde voor een vreemde. Jezelf zien in de ander. Want – jij bent steeds de ander. In het begin vond ik het heel spannend om deze ontmoetingen met anderen te delen. Angst voor afwijzing. Bang om raar gevonden te worden.

Tijd voor een experiment.

Laat ik dan juist een volgende stap zetten, dacht ik, toen ik gebeld werd. Publiceren over ontmoetingen lukt mij nu wel. Maar hoe zou het zijn om mijn columns voor te dragen? Mijn verhalen als introductie op een serieus gesprek tussen bewoners en begeleiders. Om het gesprek op gang te helpen… om mensen te raken… om de ontmoetingen opnieuw te beleven… Gewoon omdat het leuk is. Resultaat? Experiment geslaagd.

Be free.

De clip van Major Lazer – Be Free – sluit mooi aan bij mijn verhaal.

 

 

 

 

 

 

Ouwe zeur

De winkels zijn nog gesloten. Rotown lijkt me daarom een goed terras om even koffie te drinken. Een heerlijk plekje in de zon is vrij. Naast mij zit een man met Indonesisch uiterlijk die een glas witte wijn drinkt. Mijn eerste oordelen laat ik varen. Zonder twijfel vraag ik hem: ‘Zo, u bent lekker vroeg aan de wijn!’ Ja, heerlijk’, antwoordt hij. ‘Ik probeer uit of mijn systeem nog steeds zo heftig reageert. Het is nu mijn gewoonte niet meer hoor. Vroeger wel.’ Grappig, normaal zet ik zo’n man al snel weg als ‘alcoholist’, en zou het contact met hem mijden. Nu luister ik.

Een oude man met een looprek komt aangesloft. ‘Mag deze ouwe zeur erbij komen zitten?’ We stellen de man gerust en heten hem welkom. ‘Waar heb ik het aan verdiend?’ begint hij, en vervolgens:  ‘Als ik jullie eens zou vertellen… voor mij hoeft het niet meer hoor, maar ja, ik moet wel.’ De man schiet meteen vol. Tranen stromen over zijn wangen. Eenzaam lijkt hij. En dat is hij ook zo vertelt ie. ‘Mijn vrouw is kort geleden overleden. En mijn dochter heeft zorg nodig.’

‘Vroeger was ik een charmeur. Nu niet meer hoor. Er is niets meer aan.’ Hij vraagt of ik zijn chocolaatje wil. Gesmolten door de zon. ‘Toch nog een charmeur’, zegt de man met de wijn. Met respect brengt hij die woorden over. De oude man vertelt dat hij voor het eerst in zijn leven de aardappelen schilt. ‘Dat is toch niet normaal, een man van mijn leeftijd…’ en weer schiet hij vol. ‘Als ik zeur, dan sturen jullie mij maar weg hoor. Maar het is fijn, een beetje aanspraak.’

De man met de wijn slaat een arm om hem heen. ‘Je doet mij denken aan mijn eigen vader voor wie ik lange tijd gezorgd heb.’ Bijzonder. Twee mannen die elkaar net tien minuten kennen. Ook over de Indonesische man komen we meer te weten. Dat hij altijd kookt thuis, bijvoorbeeld. De oude man is hierover stom verbaasd. ‘En je hebt een vrouw?’ We lachen er hartelijk om. We praten door over nasi en bami. En over de vakanties van de oude man. Gelukkige momenten in zijn leven. Samen reizen we terug in de tijd. Hij lijkt ervan op te knappen.

Een buurman gaf hem het looprek cadeau. Omdat ie zijn huis niet meer uitkwam. ‘Ik dacht: van mijn levensdagen niet. Achter een rek ga ik niet lopen. Maar het kan me niks meer schelen nu. Over dat punt ben ik heen. Het zorgt ervoor dat ik hier een kopje koffie met jullie kan drinken. Maar als ik zeur, dan zeggen jullie het hè?’

Bitterballen

Met een cocktailprikker friemelt hij het vlees uit de bitterbal. Het is onze eerste date. Ik ben vegetariër. Vandaar dat ik mij afvraag hoe iemand überhaupt zoiets kan eten. Maar nog verbaasder ben ik over het feit dat de man zo op kan gaan in dat friemelen. Het heeft ook wel iets vertederends. Ziet hij bij mij ook rare dingen? Ik vraag het hem. ‘Ja, natuurlijk’ zegt ie. Maar wat? ‘Dat zegt ik niet’.

Even terug in de tijd. Ik werd geïnterviewd voor de radio. De verslaggeefster wilde weten hoe internet dating werkt. Dus ik deed het voor en vertelde er iets over. Voordat we zijn foto konden zien, moesten ik twee keer tien minuten chatten. ‘Oh, hij is best leuk!’ hoorde ik mezelf de volgende dag roepen op radio 1. Een programma over de liefde. En zo begon het. Heen en weer getyp. Verder de diepte in, zoals dat  gaat met nieuwe contacten. Het klikte verbazingwekkend goed. De raakvlakken leken te mooi om waar te zijn. De dag erna weer chatten. En ook bellen. Zijn stem klonk goed. Diezelfde avond spraken we af.

Tien jaar jonger zou ik hem zo geven. Interim manager. Hij peutert verder in de bitterbal. Vader en zelfs al opa. Volgend jaar wil hij een Maserati kopen. ‘Heb je een midlife crise?’ vraag ik hem. ‘Nee, die heb ik al achter de rug’ zegt hij. We lachen. Wat we via de chat al hebben doorgenomen herhalen we nu real live. Gewoon om alles in de realiteit te plaatsen. Dat stomme virtuele contact ook.

Nu het gezicht, uitdrukkingen en de feromonen erbij zijn, blijkt hij niet zo leuk als ik dacht. Bijna waren we virtueel getrouwd. De klik leek een feit. Na ongeveer 20 minuten laat ik vallen dat we misschien zakelijk iets kunnen opbouwen. ‘Met andere woorden. Die klik op dat andere vlak is er niet?’ We barsten beiden in lachen uit. De kogel is door de kerk. ‘Dan kan het nu leuk worden’, roept hij uit. En inderdaad de spanning is weggevallen. Ik kan mezelf zijn, hij ook. Wat is het toch bijzonder leuk om mensen te ontmoeten.

Parkiet bij de koffie

Koffie hoef ik niet. Je weet tegenwoordig niet wat ze er allemaal in mikken’, zegt de vrouw. ‘En een koekje al helemaal niet’. Ellen, (mede)gastvrouw kijkt wat beduusd. Dat begint lekker. De vriendin van de achterdochtige vrouw blijkt gelukkig een stuk minder negatief en drinkt gezellig een kopje met ons mee. Zij lijkt juist blij met een positieve noot. Aan ons tafeltje komen de dames niet, ze blijven op het bankje achter ons. Maar toch, onze eerste klantjes. Gezellig. De zon breekt door.

Vivianne reageert vrolijk op onze vraag of ze trek heeft in een bakje koffie. Zij neemt plaats aan ons gedekte campingtafeltje. De eerste bezoekster die zonder vraagtekens boven haar hoofd aanschuift. Nee, achterdochtig is ze zeker niet, juist open en blij verrast. Wauw, wat bijzonder eigenlijk, gezien de reacties tot nu toe. Raar maar waar. Vivianne illustreert haar ontbrekende achterdocht met een prachtig verhaal. Niet lang geleden belde er iemand midden in de nacht bij haar aan. ‘Ik deed gewoon de deur open en een heel aardig uitziende jongen zei: ‘mijn vogeltje zit op uw balkon. En ik geloofde het meteen.’’ Uiteindelijk bleek de parkiet inderdaad midden in de nacht ontsnapt en zat bij het raam van Vivianne uit te rusten. Hahaha, over vertrouwen gesproken!

Een man, onderweg van Antwerpen naar Groningen komt erbij zitten: ‘Ik zoek een tafelgenoot om een kip te eten in de Witte de Withstraat,  dan kan ik mijn kortingsvouchers optimaal besteden. Het mag ook kip piri-piri zijn.’ Twee feestvierende mannen – het is bevrijdingsdag – gaan voor hem op zoek naar de ideale tafelgenoot. Het wordt steeds gezelliger. Een heel team van een werkvoorzieningsproject schuift aan, en ook de taxichauffeur wordt gelukkig van ons oppeppende middel.

Stoelen van de CoffeeCompany, Koekjes van Buiten op de Binnenweg, de tafel van Hamid en thee van Ellen. Mooie bijdragen aan de tweede #Koffievoorgeluk. Bovendien hebben we een toezegging om volgende week bij Fouad, van de voedselbank, koffie en koekjes op te kunnen halen. Superrrr.